هنر چشیدن چای برای حظ یا لذت شخصی

هنر چشیدن چای برای حظ یا لذت شخصی

تصویر ذهنی که هنگام ذکر عبارت “چشیدن چای” به ذهن اکثر نوشندگان چای خطور می کند مراسمی عجیب و غریب است که فهم آن فراتر از قوه درک مردم عامی است و فقط “چشندگان چای” می توانند قواعد و اصول آنرا درک نمایند.

طعم فقط با حس چشایی انسان قابل درک است و رشد و پرورش این حس نیازمند سالها ممارست و آموزش مستمر است و پیش از آن هیچکس نمی تواند خودش را یک “چشنده حرفه ای” معرفی نماید از همین رو جای تعجب نیست که به هنر چشندگان با ته رنگی از احترام و شگفتی نگریسته می شود.

مهارت “چشیدن چای” جدای از آنکه در هاله ای از گمنامی قرار دارد همانند “تست نوشیدنی های دیگر” شکلی از هنر است که توسط “چشنده” کسب می شود، کسی که لزوما با این تصور عمومی از “خبره چای” به عنوان یک شخص درون گرا و کاملا مجذوب چای مطابقت ندارد. مهارت خبرگان با سالها تمرین مستمر بدست می آید که در طول آن چشنده راه خودش را از میان هورت کشیدن فنجان های بیشمار چای باز می نماید. از نوع بسیار عادی و دمنوش کم رنگ گرفته تا فنجان های چای معرکه و محشری که فرد را به درجه اعلی می برد.

“چشیدن چای” بیش از هر چیز فقط یک استعداد و ذوق است گو اینکه برگرفته از یک دانش جامع می باشد که در گذر سالها با هورت کشیدن پیاپی ساخته می شود و چشنده را قادر می سازد نه تنها تفاوت های جزئی و ماهیت دقیق یک چای را از چای دیگر تشخیص دهد بلکه آنها را تقویت نیز بنماید.

از زمان معرفی چای به غربی ها تا اوائل قرن نوزدهم چای که فروخته می شد،‌چای غیر مختلط (ارجینال) بود که به طور مستقیم از مزارع چای آورده شده و بدون در نظر گرفتن تفاوت در طعم یا کیفیت نوشیده می شدند . اینکه تفاوت زیادی بین یک محموله و محموله بعدی چای وجود داشته باشد امری تصادفی بود که بطور کامل از سوی نوشندگان چای پذیرفته می شد.

با گذشت زمان نظیر دیگر محصولات مصرفی، عادت نوشیدن چای هم به کمال رسید. افزایش باریک بینی و آگاهی مردم بطور طبیعی منجر به ظهور و تقاضای ضمنی یکنواختی و همسانی در اذهان مصرف کنندگان گردید. بدین ترتیب با بلوغ و رشد سلائق مصرف کنندگان فعالیت فروش یک ترکیب خاص با پیش زمینه و سابقه آزمون قبلی ایجاد گردید که تغییرات فصلی و دیگر نوسانات در خصوصیات چای را جبران می کرد و بدین طریق برای مصرف کننده در طول سال همان فنجان چای را فراهم می آورد.

تقاضا برای یک استاندارد از پیش تعیین شده که قابل عرضه و تداوم در طول سال باشد دقیقا همان چیزی بود که گونه ای جدید از متخصصان را بوجود آورد؛ “چشندگان چای“. این شغل نیازمند افرادی بود که حس بینایی، بویایی و چشایی خود را تا بالاترین سططح ممکن تقویت نموده باشند. زیرا این شغل نه تنها نیازمند دیدگان تیزبین بلکه به یک اندازه نیازمند شامه و بویایی دقیق است که قادر به درک تمایز بین بوها و طعم های مختلف باشد.

نگاهی اجمالی به نحوه کار متخصصین چشایی،‌رازی را بر ملا می سازد و نوشندگان بی تکلف و ساده چای را قادر می سازد تا از نوشیدن یک فنجان چای به عنوان یک تجربه چند حسی بیشتر لذت ببرند.

ابزار اساسی که چشنده چای بکار می برند عبارتند از:

  • سرویس چشیدن چای: این سرویس شامل کاسه مخصوص مزه کردن و یک فنجان درب دار برای دم کردن می باشد.
  • ترازو: از این وسیله برای اندازه گیری دقیق و یکنواخت چای برای هر فنجان استفاده می شود که معمولا 3 گرم برای هر فنجان می باشد.
  • قاشق چشیدن: مانند قاشق سوپخوری است اما کمی گودتر.
  • تف دان: برای بیرون ریختن چای پس از چشیدن آن.
  • زمان سنج: برای آنکه چای به مدت دقیقا 3 – 5 دقیقه دم بکشد.

البته برای چشنده واقعی یکی دوتا قوری کوچک،‌فنجان، قاشق و هرنوع ساعت -مچی یا دیواری- می تواند مورد استفاده قرار گیرد. هر چند از نگاه یک داور تیزبین و دقیق،‌چشیدن چای بدون افزودن شیر بدان مطلوب است ولی این امر بستگی به انتخاب شما داردکه بخواهید چای را با شیر یا بدون شیر مزه نمایید البته مشروط به آنکه مقدار مساوی شیر به فنجان ها اضافه نمایید.

به محض آماده شدن تجهیزات، چای را که می خواهید مزه نمایید انتخاب کنید. در شروع کار از اینکه دست و دلباز باشید و فنجان های زیادی را انتخاب نمایید پرهیز کنید. ابتدا با چند فنجان شروع کنید و به تدریج همین که ذائقه شما شروع به تشخیص تفاوت های جزئی کرد، تعداد فنجان ها را هر جلسه افزایش دهید. قاعده تجربی را که باید دنبال کنید این است: چای ها را به ترتیب میزان غلظت یا شدتشان مرتب نمایید. اگر انواع مختلف چای را مزه می کنید ترتیبی را که باید رعایت کنید به شرح ذیل می باشد:

سی تی سی، ارتودوکس، قلم، شکسته،‌دارجلینگ و …

به هرحال از آنجاییکه انواع چای در قطب های مخالف یکدیگر قرار دارند تا آنجا که ممکن است سعی کنید از چشیدن انواع مختلف چای در یک جلسه پرهیز نمایید. به همین ترتیب اندازه برگ ها به نسبت معکوس تعداد فنجان ها می باشند. اگر دارید چای سیاه را می چشید ابتدا برگ های درشت و سپس گریدهای کوچکتر و کوچکتر…. تا آخر.

بطور کلی چشیدن چای سه حس شما را درگیر می سازد: بینایی، بویایی و البته چشایی. بیایید با بینایی شروع کنیم. به رنگ چایی هایی که مقابل شما قرار دارند نگاه کنید متوجه می شوید که رنگ چای می تواند بسیار متفاوت باشد حتی داخل یک گروه مشابه. حال یک گام جلوتر برویم: به عطر و رایحه.

بهترین طریق آزاد کردن چیزی که عطر نامیده می شود این است که پس از بیرون ریختن لیکور، درب قوری را نگه داشته و آنرا تکان دهید. حالا درب را بردارید و با بینی نفس بکشید. هرچند ممکن است در بار نخست نتوانید بو را توصیف کنید و آنرا قضیه ای غیر قابل بیان بنگارید اما پس از آنکه به مرور این کار را با چای های متفاوت انجام دادید، اندک اندک متوجه شباهت ها و تفاوت ها و سرانجام مزه آنها خواهید شد.

برای تجربه چشیدن کامل چای توصیه ما به شما این است:‌بچشید، بچشید و …

چند جرعه چای را در دهان خود نگه دارید و سپس آنها را در دهانتان بچرخانید بطوریکه مایع در تمام دهان شما پخش شود. نمی توانید منکر این مطلب شوید که طعم و ترکیب آن چای تمام دهان شما را فرا گرفته است. اجازه ندهید تعداد ظاهری مراحل انجام این کار شما را بترساند. خیلی ساده و طبیعی بگذارید تا سه حس بینایی، چشایی و بویایی حداکثر استفاده را از هر فنجان چای بکنند. هرچه چای های بیشتری را امتحان کنید و توجه بیشتری به آنها بنمایید بهتر خواهید توانست ویژگی های متمایز هر چای را درک کنید.