همه چیز درباره چای کیسه ای

Home/مقالات عمومی/همه چیز درباره چای کیسه ای

همه چیز درباره چای کیسه ای

چای کیسه ای (tea bag)

اولین بار چای کیسه ای در سال  1905 وسیله سولیوان تاجر آمریکایی کشورهای غربی به استفاده از کیسه کوچک ابریشمی که در مقدار 3 گرم چای ریخته و با نخ بسته شده بود ابداع گردید در این روش چون نیازی به قوری نبود و از طرفی استفاده مجدد از تفاله خشک شده امکان پذیر بود روش ابداعی سولیوان با توجه به کمبود چای و گرانی قیمت مورد استقبال عموم مردم بعد از جنگ جهانی دوم قرار گرفت.
در این روش عرضه، خاکه چای حاصل از روش تولید CTC و خاکه چای حاصل از روش تولید ارتدوکس با نظر کارشناس چشایی و اختلاط و در نظر گرفتن خواست بازار مصرف به میزان معین مخلوط و در درون کیسه های کاغذی از جنس سلولز خالص عاری از بو ریخته می شود. با توجه به اینکه هر قدر ذرات برگهای عمل آورده چای ریزتر باشد برگها در مجاورت آب جوش زودتر رنگ و طعم محتویات درونی خود را پس می دهد بدین لحاظ در تولید این نوع چای الزاما باید از خاکه چای مرغوب استفاده گردد. از هر کیلو گرم چای کیسه ای حاصل از اختلاط CTC و ارتدوکس حداقل میزان 700 فنجان چای مطلوب به دست آورد. در حالی که از هر کیلوگرم چای غیر کیسه ای ارتدوکس 250 و باروتی و شکسته CTC 500 فنجان چای عاید می شود. طبخ و دم کشیدن سریع و جدا شدن تفاله از مایع و فنجان دهی بیشتر موجب عرضه و فروش رو به گسترش چای کیسه ای در جهان گردیده است. ولی باید توجه داشت که طعم چای کیسه ای با چای دم کشیده در قوری متفاوت خواهد بود.

نکات فنی در تولید چای کیسه ای

موفقیت در تولید و فروش چای کیسه ای مستلزم رعایت نکات علمی کاربردی به شرح زیر است:

الف: نوع چای از هر نوع خاکه چای صرفا به خاطر ریزی و پودر بودن و بدون توجه به خصوصیات کیفی نمی توان در تولید چای کیسه ای استفاده نمود. مرغوبیت و کیفیت و سلامت چای درون کیسه و صلاحیت اخلاقی و حسن شهرت تولید کننده باید مد نظر گرفته شود. برای جلوگیری از هر گونه سواستفاده و حفظ حقوق مصرف کنندگان نظارت مستمر دولت قبل و بعد از صدور پروانه تولید و بهره برداری ضروری است.

  1. در تولید این نوع چای از خاکه چای تولید شده به روش غیر کلاسیک سی تی سی پس از آزمایشلت لازم چشایی و اطمینان از مرغوبیت آن استفاده می شود.
  2. اندازه و ابعاد چای خاکه و حجم آن باید دقیقا اندازه گیری شود ذرات درشت و خیلی ریز موجب مسدود کردن خلل و فرج کاغذ مخصوص می شود و در نتیجه عمل تبادل و رنگ دهی رنگدانه های چای مختل می گردد. بدین لحاظ حجم خاکه چای مورد استفاده در هر صد گرم باید 230 سانتی متر مکعب باشد
  3. خاکه چای خریداری باید وسیله غربال مدور Vibro serene ناجوری های آن گرفته و از لحاظ اندازه یک دست گردد. به علاوه وسیله همین غربال الیاف زرد رنگ سلولزی موسوم به پودر غبار (Fluff) آن کاملا گرفته شود.
  4. استفاده از خاکه چای کهنه که بیش از 6 ماه از زمان تولید آن گذشته شده باشد باید خودداری شود. اصولا چای خاکه بر خلاف چای قلمه که سطوح آن کمتر در معرض هوا قرار دارد زودتر کهنه و کیفیت خود را از دست می دهد و با تصعید شدن اسانس های طعم دهنده موسوم به flavored oil طعم و عطر طبیعی خود را از دست می دهد.
  5. در صورتی که میزان رطوبت خاکه چای بیش از 6 درصد و کم و بیش بوی کهنه گی استشمام می شود و ذرات خاکه چای حالت شکنندگی خود را از دست داده و حالت اسفنجی پیدا نموده است. باید قبل از اختلاط، رطوبت آن را در ماشین خشک کن گرفت در موقع خشکانیدن دمپر تنظیم کننده جریان هوای گرم باید حاکثر در حدود یک چهارم باز باشد تا جریان تند هوای گرم موجب پراکندگی ذرات ریز خاکه چای نگردد.

در تولید چای کیسه ای خاکه چای مرغوب سی تی سی کنیا و یا باروتی ریز و ارقام خاکه چای FD، PDI، CD، PD حاصل از سی تی سی و ارتدوکس کشورهای تولید کننده باید به نسبت های معین که مکمل یکدیگر باشند پس از اختلاط کامل مورد استفاده قرار گیرد. کار اختلاط باید وسیله کارشناس چشایی انجام گیرد.

ب: مشخصات فنی کاغذ و نخ چای کیسه ای

در تولید چای کیسه ای از کاغذ صافی filter paper از جنس سلولز با پوشش خارجی ترموپلاستیکی استفاده می شود تا در اثر حرارت کیسه  های حاوی چای به آسانی دوخته شوند.

براساس مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ویژگی های کاغذ فیلتر مشتمل بر موارد مشروح زیر است:

teabag-paper 1-    جنس کاغذ صافی از سلولز خالص
2-    کاغذ مورد استفاده باید عاری از بو، طعم، مزه و رنگ بوده و بتواند محلول چای را فقط از خلل و فرج خود عبور دهد.
3-    کاغذ صافی حرارتی باید عاری از مواد نرم کننده از جمله وی نیل استات باشد.
4-    بست های فلزی نخ تگ باید از جنس آلومینیوم و درجه خلوص 98 درصد باشد از بکار بردن بست های آهنی به خاطر زنگ زدگی باید احتراز نمود.
5-    وزن یک متر مربع کاغذ حداقل 11 و حداکثر 21 گرم و ضخامت آن 70 تا 36 میکرون عرض رول کاغذ 54 میلی متر و قطر داخلی آن 75 و خارجی 500 میلی متر باشد.

6-    به منظور استحکام لازم حداقل مقاومت کاغذ صافی در حالت خشک در راستای ماشین 800 و در خلاف آن 200 و در حالت مرطوب در راستای ماشین 170 گرم برای عرض 15 میلی متر باشد.
7-    میزان نفوذپذیری نسبت به هوا بر حسب لیتر در دقیقه بر هر صد سانتی متر مربع حداقل 600 و حاکثر 1800.
8-    میزان رطوبت مجاز کاغذ صافی 5/0 + 5/7.
9-    درجه سفیدی حداقل 74 درجه.

مشخصات نخ مورد استفاده چای کیسه ای

از نخ های سه ته چهار لای نمره 34 با حداقل مقاومت 14 گرم برتکس و حداکثر دارای 400 تابیدگی می توان استفاده نمود مشروط بر آنکه عاری از رنگ و بو و مزه باشد مقدار چای هر کیسه حداقل 5/2 گرم است. ولی در چای کم رنگ می توان مقدار آن را تا 8/2 گرم اضافه نمود. طول نخ برای هر کیسه باید دو برابر ارتفاع کیسه یعنی 77 میلی متر و دوک آن 500 یاردی باشد کیسه های چای دارای نخ و تک کاغذی است بر روی تک (TAG) برند و نام تجاری چای چاپ می شود. نخ و تک وسیله بست فلزی به هم متصل می گردد. در دوخت غیر حرارتی از نخ پنبه ا ی بدون پوشش ترموپلاستیک و بست فلزی استفاده می شود که مقرون به صرفه تر است. در این نوع کیسه ها نخ از یک طرف به کیسه و از طرف دیگر به برچسب کاغذی یا تک متصل می گردد.
کیسه های حاوی چای می تواند یک خانه ای یا دو خانه ای باشد. در نوع دو خانه ای قسمت انتهایی روی هم تا می خورد Tag ممکن است به دو صورت دیده شود. یکی جداگانه که وسیله ماشین به نخ و کیسه متصل می شود و دیگری به صورت پرفوراژ همزمان با باز نمودن پاکت و بیرون آوردن کیسه چای از پاکت جدا می شود. همچنین کیسه های حاوی چای ممکن است بدون پاکتیا پوشش خارجی و یا بدون پاکت باشد در کیسه های بدون پاکت تک باید در نظر گرفته شود.

ابعاد کیسه های چای

عرضه کیسه دوخته شده، 40 و ارتفاع آن 60-65 و عرض کاغذ فیلتر 94-103 و طول کاغذ بریده شده هر کیسه 137-146 میلی متر بر حسب نوع ماشین بسته بندی فرق می کند اندازه تگ کیسه ها یکسان است طول 28 و عرض آن 20-25 میلی متر می باشد.
نکته بسیار مهم و قابل توجه به خصوص در تولید انواع چای کیسه  ای عطری مساله خروج هوا هنگام دوخت کیسه ها است. معمولا دستگاه توزین باید طوری تنظیم شود که کاملا هوا درون کیسه با مکانیزم کمپرس کردن خارج گردد.

چگونگی تولید چای کیسه ای

تولید چای کیسه ای وسیله ماشین های تمام اتوماتیک صورت می گیرد، چای تمیز، یک دست و هم حجم از سیلو ها که در طبقه فوقانی قرار گرفته به طور پنوملتیک به درون مخزن های مخروطی شکل هر ماشین هدایت می شود.
از مخزن(Hopper) چای وارد دستگاه توزین می شود. در کنار دستگاه مزبور رول کاغذ قرار دارد. پس از ریختن مقدار معین چای از دستگاه توزین Dosing unit روی کاغذ صافی در قسمت دیگر کاغذ صافی شکل پیدا نموده و به اندازه معین بریده می شود کیسه بریده شده به حالت عمودی قرار می گیرد و برای تا خوردن قسمت فوقاتی آن به جلو رانده می گردد که رول کاغذ برچسب (tag) قرار دارد در این قسمت کاغذ بر چسب به اندازه لازم بریده و نخ به آن متصل و بست آلومینیومی از یک طرف به سرنخ و از طرف دیگر به برچسب وصل می شود. در مرحله بعد کاغذ پوشش خارجی چاپ شده به اندازه لازم بریده و کیسه چای را در بر می گیرد. کیسه های چای قبل از قرار گرفتن در داخل جعبه های مقوایی قرار داده می شود. تمام عملیات همزمان و هماهنگ وسیله ماشین صورت می گیرد. در برخی از ماشین بسته بندی قدیمی ماشین جعبه زنی Cartoning unit جدا از ماشین ساخته شده است در ماشین های جدید کانستانتا ساخت کشور آلمان و ماشین بسته بندی IMA  ساخت کشور ایتالیا کار جعبه زنی وسیله خود ماشین اتوماتیک انجام می شود.

tea-bag-paper

در ساخت ماشین های بسته بندی پاکتی و کیسه ای از اخرین پیشرفتهای تکنولوژی برای سرعت، دقت و افزایش کارایی و افزایش کارایی و جلوگیری از ریخت و پاشی است تا شده است. راندمان تولید در ماشینهای کوچک هر دقیقه ۶۰ و در ماشین های جدید ۴۵۰عدد کیسه چای در هر دقیقه بالغ میگردد در ماشینهای جدید بسته بندی استفاده از نیروی کارگر به حداقل رسیده و معمولا فقط هر دو ساعت و نیم تا چهار ساعت یک بار برای تعویض رول کاغذ صافی و Tag به کارگر نیاز خواهد بود.

یکی از حساس ترین و ظریف ترین کار در صنعت بسته بندی و بازرگانی چای اختلاط و بسته بندی است از آنجائی که هرنوع چای بر حسب شرائط اقلیمی و پستی و بلندی و نژاد گیاه و شیوه تولید دارای یکی از معیارهای کیفی و مرغوبیت در حد اعلا میباشد، تولید و عرضه یک نوع چای تجاری دارای رنگ، طعم و عطر و کیفیت مطلوب بازار مصرف مستلزم اختلاط و جور کردن چندین رقم چای به نسبت های معین به وسیله کارشناسی فن چشایی و جور کردن چای بسته بندی است. برای مثال چای دارجلینگ محصول مزارع واقع در دامنه کوه اورست و ارتفاعات مناطق چای خیز سیلان ضمن برخورداری از عطر و طعم مطلوب نسبت به محصول کنیا و مزارع دشت آسام هندوستان و سیلان کم رنگ تر میباشد. به همین ترتیب چای محصول کشتزارهای مناطق مختلف دارای کیفیت متفاوتی خواهند بود. حال چنانچه این گونه چای بدون اختلاط کیفی و تکمیلی به بازار مصرف عرضه شود، قدر مسلم توقع و انتظار ذائقه ای متفاوت مصرف کنندگان برآورد نخواهد شد. بدین لحاظ اختلاط و جور کردن چای مورد مصرف در صنعت بسته بندی بخش مهمی از بازرگانی و صنعت چای را به خود اختصاص داده است. موفقیت در این رشته از صنایع فرآورده غذایی چای علاوه بر سرمایه گذاری هنگفت برای خرید ماشین آلات و تجهیزات اتوماتیک مستلزم ذوق، دانش حرفه ای و پشتکار و از همه مهمتر به کار گماردن متخصصین و کارآفرینان کاردان و با تجربه در زمینه تدارکات، نگهداری ماشین آلات، بازاریاب، گرافیک و تبلیغات و بالاخره کارشناس چشایی متبحر در کار انتخاب، جور کردن و اختلاط چند نوع چای مرغوب به نسبتهای متفاوت برای بدست آوردن یک نوع چای مطلوب و سازگار با کیفیت شیمیایی آب هر منطقه با حد اعلای عطر، رنگ و کیفیت مطابق ذائقه مصرف کنندگان می باشد.

منبع:

کتاب چای در گذر زمان  /  تالیف: غلامرضا معزی

نظر خود را بنویسید

*