نقش بهداشت محیط کار در کیفیت چای

Home/مقالات عمومی/نقش بهداشت محیط کار در کیفیت چای

نقش بهداشت محیط کار در کیفیت چای

 بهداشت در تمام مراحل تولید چای مرغوب تأثیر بسزایی دارد. در صورتیکه مقررات بهداشت فردی و محیطی مورد توجه قرار نگیرد، نه تنها با امکان آلودگی میکروبی سلامت عمومی جامعه به مخاطره میافتد، که اساسا مواد خام و چای استحصالی در اثر نشو و نمو میکروبها مورد تهدید جدید قرار می گیرد. عوامل میکروبی و آلاینده ها ممکن است در 4 مرحله، برداشت، حمل و نقل، مواد خام، پروسه تولید و بالاخره طبقه بندی این فرآورده حساس و آسیب پذیر را آلوده نموده و بر کیفیت ذاتی آن اثر نامطلوب گذارد.

  1. امکان آلودگی در مزرعه:

    رعایت اصول بهداشت تولید باید لزوما از مزرعه همزمان با چیدن شاخساره ها آغاز گردد و از تماس برگ های چیده شده با سطح زمین خودداری شود. سبدهای مخصوص حمل و نقل و جمع آوری محصول علاوه بر دارا بودن خلل و فرج و امکان تهویه برگها باید کاملا سالم و تمیز باشد. با توجه به وجود انواع علفهای هرز و سمی در مزارع چای، برداشت محصول دستی و ماشینی باید به نحوی انجام گیرد که از مخلوط شدن آنها با محصول جلوگیری شود. زنبیلهای کهنه بافته شده از الیاف گیاهی در صورت وصله دار بودن و محیط مرطوب می تواند شرایط مناسبی برای نشو و نما میکروبی و انتقال حشرات به داخل کارخانه باشد. در مراکز جمع آوری محصول نظیر شعبه های خرید برگ سبز در مناطق دور از کارخانه باید سطح زمین با ورقه های نایلونی تمیز پوشیده شود تا برگ با سطح خاک و یا سنگ فرش تماس نداشته باشند. مقدار برگی که در داخل هر زنبیل ریخته می شود، در حفظ کیفیت و جلوگیری از داغ زدگی و تخمیر نا بهنگام مواد خام موثر است. تا زمانی که برگهای چیده شده به کارخانه حمل نشده، محصول باید به اندازه در هر سبد ریخته شود تا مانع تهویه و خروج گاز کربنیک حاصل از تنفس نسوج گیاهی نگردد. در کشورهای هند و سیلان به ندرت در هر سبد بیش از 10 کیلو گرم برگ ریخته می شود تا در صورت رویهم  قرار گرفتن در وانت، فشردگی، موجب تخریب و فساد قسمتهای لطیف و آسیب پذیر برگها نگردد.

  2. امکان آلودگی و نقصان کیفیت در کارخانه:

    قبل از حمل و تخلیه برگها در قسمت پلاس باید برگها از نظر مواد خارجی به خصوص وجود علفهای هرز مورد بازبینی نهایی قرار گیرند. چنانچه تولید چای با حفظ عطر و طعم طبیعی مدنظر است توصیه می شود قبل از پلاس نمودن کلیه برگهای رسیده به کارخانه را از روی غربال مکانیکی با سوراخ توری 8 میلیمتر یک بار عبور داد تا ذرات خاک، گرد و غبار و هر گونه مواد خارجی حذف شود. آغشته شدن سینی های ماشین مالش، غربال برگ سبز و ظروف و سطح اتاق تخمیر و سینی های متحرک نوار نقاله برگهای مالش خورده و تخمیر شده با شیره گیاهی محیط مناسبی برای نشو و نمای باکتری ها، تجزیه پکتین و ترشیدگی و سرانجام تنزیل کیفیت و مرغوبیت فرآورده خواهد شد. نظافت مرتب و شستشوی تمام قسمتهای در پایان هر شیفت باید در سرلوحه کار و برنامه تولید چای نرغوب قرار داده شود. عدم شستشوی مرتب و باقیماندن بقایای شیره گیاهی در داخل ماشین آلات مورد استفاده، موجب گندیدگی، آلودگی باکتریایی و بوی ناخوشایندی می گردد که به سهولت برگهای در حال فرآوری، آن را جذب می نمایند. در اغلب موارد آلودگی به وسیله باکتری موجب تیره شدن چای دم کرده و رسوب ترکیبات شیمیایی در ته فنجان چای می شود. در صورتی که ماشین آلات از آلیاژهای مخصوص ضد زنگ ساخته نشود، با توجه به رطوبت محیط در اثر فعالیت باکتری های مخصوص و تشکیل اکسید آهن، رنگ و طعم چای تغییر محسوسی خواهد نمود. کفش، لباس و بهداشت فردی کارگران نیز از جمله عواملی هستند که باید همواره مورد توجه قرار گیرند. پوشیدن لباس سفید و تعویض و شستشوی آن و استفاده از دم پایی های سفید در محیط کارخانه از ضروریات رعایت بهداشت است.

  3. امکان آلودگی هنگام طبقه بندی چای:

    مواد شیمیایی و ترکیبات حاصل از اکسیداسیون خاصیت میکروب کشی دارند و به تدریج که عملیات شیمیایی پیش می رود، از تعداد جمعیت باکتری ها و میکروبهای موجود در سطح برگها کاسته می گردد. از طرفی خشکانیدن برگهای تخمیر شده در حرارت 95-98 درجه سانتی گراد موجب سالم سازی چای خشک می گردد. ولی هنگام طبقه بندی چای لشگری به انواع ارقام قلمی، شکسته، باروتی و خاکه و تماس دائم و مستمر ارقام چای با ابزار و ماشین آلات خرد کننده و انواع سرندهای مکانیکی و دست کارگران و بالاخره کف انبار، امکان آلودگی به میکروب و عوامل بیماری زاد وجود دارد. هنگام طبقه بندی فضای اطراف پر از گرد و غبار خواهد شد. سالن طبقه بندی چای باید دارای سیستم تهویه و دستگاه مکش و جمع آوری گرد و غبار باشد. هود باید در بالای هر یک از دستگاههای غربال، خورد کننده ، ماشین های ساقه گیر و دستگاه چاواتانل تعبیه شده باشد. مهمتر این که هوای داخل سالن طبقه بندی و انبارهای نگهداری چای رقم بندی شده باید خشک و خنک و در حد ثابت نگهداری شود.
    دیواره های جانبی عایق و کف سالن با سیمان نرم و یا اپوکسی و یا کاشیهای ۴۰×۴۰ سانتیمتر مفروش و فواصل کاملاً مسدود و پوشیده شوند. در صورتی که هوای انبار و یا سالن طبقه بندی خشک و خنک نباشد امکان جذب رطوبت وجود دارد.

نظر خود را بنویسید

*