قهوه، قهوه فوری و شکلات داغ

قهوه، قهوه فوری و شکلات داغ

قهوه فوری یا قهوه آماده و یا پودر قهوه، یک نوشیدنی به دست آمده از دانه های قهوه به عمل آمده و فرآوری شده است. قهوه فوری را بصورت تجاری با یکی از روش های خشک‌کردن انجمادی و یا خشک کردن پاششی تولید می کنند، که می توان با بازگرداندن رطوبت، آن را آماده مصرف نمود. دانه قهوه همچون دانه های دیگر حاوی فیبر نامحلول است؛ یعنی اگر دانه قهوه را آسیاب کرده و در آب بجوشانیم فیبر آن رسوب و رنگ قهوه در آب جوش حل می شود. حال اگر در صنعت با صافی رسوب را حذف و محلول حاصل را تبخیر، خشک و آسیاب کنند «قهوه فوری» به دست می آید که به محض ریختن آن در آب جوش، قهوه، آماده مصرف است.

قهوه برخلاف چای نیاز به دم کردن ندارد، چراکه ماده عطری، رنگی و موثر آن به محض تماس با آب جوش آزاد می‌شود. در نیمه دوم قرن بیستم، انواع قهوه فوری (instand coffee) نیز در بازار اروپا و آمریکا عرضه شد. این قهوه در واقع شیره تبخیر شده قهوه صاف و عصاره دانه قهوه است که نیازی به قهوه جوش ندارد و با حل کردن کمی از آن در یک فنجان آب جوش، قهوه آماده به دست می آید.

کافئین قهوه فوری، کمتر است.

به گفته متخصصان علوم غذایی میزان کافئین قهوه فوری، کمتر از قهوه معمولی است و هر دو فنجان قهوه فوری به اندازه یک فنجان قهوه معمولی کافئین دارد. البته لازم است بدانید مقدار کافئین یک فنجان قهوه همیشه ثابت نیست، زیرا به نوع، شیوه دم کردن و میزان پودر آن بستگی دارد. تحقیقات نشان داده است از آن جا که بیش از پنج تا شش ساعت طول می کشد تا کافئین قهوه از بدن دفع شود نوشیدن یک فنجان آن هنگام عصر، بر خواب شبانه تاثیر می گذارد.

تفاوت کافی میکس با قهوه فوری

اما قهوه پودری چه تفاوتی با نسکافه دارد؟ قهوه پودری، خالص و فقط از پودر دانه قهوه تهیه می شود، اما نسکافه یا همان کافی میکس (قهوه مخلوط) در صنعت از مخلوط قهوه فوری، شیرخشک، پودر شکر و برخی افزودنی های دیگر تهیه و پس از حل شدن در آب جوش بسرعت آماده مصرف می شود.

پودر آماده کافی میکس چون حاوی شکر، خامه و چربی است کالری بالایی داشته و مصرف زیاد آن توصیه نمی شود و چون برخی انواع آن حاوی مواد نگهدارنده است می تواند موجب بروز حساسیت در افراد مستعد شود .

البته کافی میکس بدون شکر با عبارت «sugar free» و کم چرب با عبارت «low fat» که روی بسته بندی آن قید شده برای بیماران دیابتی، مبتلایان به چربی خون و اضافه وزن و البته برای افراد سالم در بازار موجود است که یا طعم تلخ دارد و فقط از دو ترکیب شیر و قهوه تهیه شده است یا آن که مزه شیرین داشته و قند مصنوعی جایگزین شکر آن شده است که انواع کافی میکس های تلخ (بدون شکر مصنوعی) گزینه مناسب تری است که دیابتی ها بهتر است با مشورت پزشک از این نوشیدنی استفاده کنند.

لازم است بدانید اگر کافی میکس بدون شکر را انتخاب می کنید، گمان نکنید که بدون کالری است، زیرا شیرخشک و خامه آن کالری زاست و حتی انواع کم چرب آن هم میزانی کالری دارد، اما قهوه خالص تقریبا بدون کالری است.

چه افرادی نباید قهوه و نسکافه بخورند؟

از آنجا که کافئین قهوه علائم استرس، دلهره، تنش و اضطراب را تشدید می کند، مصرف بیش از دو فنجان آن در روز توصیه نمی شود. نتایج برخی تحقیقات نشان داده است کافئین قهوه در زنان باردار موجب رشد ناقص جنین، سقط یا زایمان زودرس می شود و می تواند از طریق شیر مادر به شیرخوار منتقل شود و نوشیدن بیش از یک فنجان آن موجب بروز بی خوابی، تحریک پذیری، امتناع از شیرخوردن و عصبی شدن شیرخوار شود و چون کبد نوزاد به اندازه کافی رشد نیافته و آنزیم های خاص را ندارد، کافئین مدت زیادتری برای تجزیه شدن در بدن نوزاد می ماند و عوارض بیشتری را به جا می گذارد.

همچنین کسانی که مبتلا به پرفشاری خون و تپش قلب هستند، افرادی که در معرض پوکی استخوان قرار دارند و زنانی که در سینه خود غده فیبروکیستیک دارند نباید زیاد قهوه بنوشند. قهوه به دلیل کافئین، اثر داروهای ضد درد را افزایش می دهد و انواعی که عبارت بدون کافئین روی بسته بندی آن قید شده می تواند حاوی اندکی کافئین باشد. بر اساس تحقیقات، کافئین موجود در یک فنجان قهوه بدون کافئین، پنج تا ده برابر کمتر از قهوه معمولی است.

خواص قهوه فوری:

این طور به نظر می رسد که مصرف قهوه فوری همانند قهوه معمولی در کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دوم موثر می باشد. از سوی دیگر، اعلام شده که قهوه فوری در مقایسه با قهوه معمولی خطر ابتلا به سرطان مثانه در زنان را افزایش می دهد. در حالی که در مردان مصرف هردو نوع قهوه فوری و قهوه معمولی سبب افزایش خطر ابتلا به سرطان مثانه می گردد. با این حال، تحقیقات کنونی نشان می دهد که هیچ نوع رابطه خاصی بین نوشیدن قهوه و سرطان مثانه وجود ندارد.

شکلات داغ

شکلات داغ یا هات چاکلت نوشیدنی داغی است که به طور معمول شامل شکلات رنده شده یا ذوب شده یا پودر کاکائو، شیر داغ‌شده یا آب و شکر است.

خواص شکلات داغ

یکی از اثرات ثابت شده شکلات احساس نشاط و رفع خستگی است که متعاقب مصرف این ماده غذایی دیده می شود.خوردن شکلات در حد متعادل موجب بهبود عملکرد مغز می شود و مصرف متعادل آن از زوال عملکرد مغز در هنگام پیری جلوگیری می کند.

شکلات که اصلی‌ترین ماده تشکیل‌دهنده آن کاکائو است، آثار مثبت متعددی بر سلامت دارد؛ البته این امر فقط در شرایطی محقق خواهد شد که افراد در مصرف شکلات، اعتدال و میانه‌روی را رعایت کنند.

شکلات مهربان با قلب

آثار پیشگیرانه شکلات از بروز بیماری‌های قلبی ـ عروقی به دلیل تاثیر مثبت آن بر کاهش فشار خون است. شکلات برای سرخرگ‌ها مفید است. این اثر را به پلی‌فنول‌ها و به‌طور مشخص‌تر به فلاونوئیدهایی که در کاکائو وجود دارند و از قوی‌ترین مولکول‌های آنتی‌اکسیدانی به شمار می‌آیند، نسبت می‌دهند.

شکلات و مبارزه با سرطان‌ها

علاوه بر پلی‌فنول‌ها، شکلات سیاه حاوی پروآنتوسیانیدین نیز هست؛ مولکول‌های آنتی‌اکسیدانی دیگری که در تأخیر رشد سلول‌های سرطانی و محدودکردن پیشروی عروق تغذیه‌کننده این سلول‌ها سهیم هستند. بنابراین با کند کردن رشد سلول‌های سرطانی و محدود کردن غذارسانی به آنها، ضد سرطان عمل می‌کند.

شکلات، خوش‌اخلاق‌تان می‌کند

در ترکیب کاکائو مولکول‌هایی هست که آثار مثبتی بر خلق و خو دارند.

  • برای نمونه، منیزیم که در کاکائو یافت می‌شود، دارای اثر آرام‌بخش و ضداسترسی است.
  • شکلات، در خود تریپتوفان نیز دارد؛ تریپتوفان اسیدآمینه‌ای است که شرایط را برای فعالیت سروتونین فراهم می‌آورد. این در حالی است که انتقال‌دهنده عصبی مورد اشاره، بشدت روی تنظیم و بهبود خلق و خو تأثیر دارد.
  • فنیل اتیل آمین نیز در شکلات یافت می‌شود که اثر ضدافسردگی دارد.
  • و در نهایت، باید از آناندامید نام برد که شادی‌آور است.

خلاصه آن ​که کاکائو به‌ راستی در پدید آوردن حس و حال خوب و اخلاق خوش نقش دارد.

نکات احتیاطی درباره شکلات

شکلات نیز مانند تمام خوراکی‌های دیگر در شرایطی مفید و اثربخش است که در مصرف آن تعادل و میانه‌روی رعایت شود.

دو تکه مربعی شکلات سیاه میزان مناسبی برای بهره‌مندی از خواص این خوراکی پرطرفدار به شمار می‌آید. مصرف مقادیر زیاد و افراطی شکلات ممکن است آثار سویی بر سلامت داشته باشد که افزایش چربی، قند خون و اثر منفی بر دندان‌ها از آن جمله‌اند.